İngiltere’deki ev için
veraset vergisi ve probate

Yurt dışında yaşayanlar ve yeni ikamet testi

HMRC’nin (Birleşik Krallık vergi idaresi) kuralı, yurt dışında yaşayanların Birleşik Krallık’taki taşınmazlarını da kapsar. Türkiye’deki adresiniz veya evin kirada olması tek başına IHT muafiyeti sağlamaz. (F1)

6 Nisan 2025’ten itibaren önceki yerleşim yeri esasının (domicile) yerini uzun süreli Birleşik Krallık mukimliği (long-term UK residence) aldı. Genel test, ilgili vergi yılından önceki 20 vergi yılının en az 10’unda Birleşik Krallık’ta vergi bakımından mukim olmaktır. Bu statüdeki kişinin yurt dışındaki malvarlığı da IHT kapsamına girebilir. (F2)

Birleşik Krallık’tan ayrılmak statüyü hemen sona erdirmeyebilir; geçmiş ikamete göre kapsam ayrılıştan sonra 10 vergi yılına kadar sürebilir. Geçiş hükümleri de vardır. Daha önce orada yaşadıysanız yalnız bugünkü adresinize bakmayın; HMRC’nin uzun süreli mukimlik sayfasını danışmanınızla kontrol edin. (F2)

2026–27: vergisiz eşikler ve konut koşulu

Bu bölümdeki tutarlar 6 Nisan 2026 – 5 Nisan 2027 vergi yılı içindir. (F23)

Temel vergisiz eşik (nil-rate band, NRB) £325.000 olarak uygulanır. HMRC’nin güncel eşik tablosunda bu tutar 5 Nisan 2031’e kadar sabittir. Eşik her ev veya her mirasçı için ayrı verilmez; önceki vergilendirilebilir bağışlar kullanılabilir tutarı etkileyebilir. (F3, F8, F9)

Ek konut eşiği (residence nil-rate band, RNRB) en çok £175.000 olarak uygulanır. Koşulları sağlayan konutun veya konuttaki payın çocuklara, torunlara ya da HMRC’nin tanımladığı doğrudan altsoya geçmesi gerekir; örneğin üvey çocuk da kapsamdadır. Her akrabaya bırakılan ev için uygulanmaz. Kullanılabilecek tutar, uygun kişilere kalan konut payının değerini aşamaz. (F3, F4)

Miras bırakanın evin sahibi olmuş ve bir dönem o evde yaşamış olması gerekir. Hiç oturmadığınız, yalnız kiraya vermek için aldığınız Londra dairesi bu ek eşiği sağlamaz. Yurt dışında yaşayan birinin Birleşik Krallık’taki evi ise diğer koşulları karşılıyorsa yararlanabilir. (F4)

HMRC’nin eşik hesabında esas aldığı malvarlığı £2 milyonu aşarsa RNRB, aşan her £2 için £1 azalır. Bu nedenle iki eşiği her ev için otomatik olarak toplamayın. Kullanılmamış eşiklerin sağ kalan eşe veya medeni partnere aktarımı da koşullara bağlı olarak incelenir. (F4, F8)

Eş veya medeni partner muafiyeti

Eşe veya resmî birliktelikteki medeni partnere (civil partner) geçen malvarlığı genel olarak eş muafiyetinden (spouse exemption) yararlanır. Ancak mirası bırakan uzun süreli Birleşik Krallık mukimiyken, alan eş bu statüde değilse muafiyet sınırlıdır. Her iki eşin de bu statüde olmadığı duruma yalnız yurt dışında yaşadıkları için aynı sınırı uygulamayın. (F5)

Bu durumda sınır, temel vergisiz eşiğe eşittir: 2026–27 için £325.000. Sınır, mirası bırakanın yaşamında ve ölümünde eşine veya medeni partnerine yaptığı aktarımlar birlikte değerlendirilerek uygulanır; her aktarımda yeniden başlamaz. Bu eş muafiyeti, terekenin kullanılabilir NRB tutarından ayrı bir düzenlemedir. (F3, F5, F6)

Koşulları sağlayan eş, IHT bakımından uzun süreli Birleşik Krallık mukimi sayılmayı seçebilir (election); böylece tam eş muafiyeti mümkün olabilir. Ancak seçim diğer IHT sonuçlarını da değiştirir ve yurt dışı malvarlığını kapsama sokabilir. Seçim geri alınamaz; art arda 10 vergi yılı Birleşik Krallık dışında mukim kalındıktan sonra sona erer. Seçimin kapsamını ve yürürlük tarihini vergi danışmanıyla değerlendirin. (F6, F7)

Oran: %40 ve hayır kurumuna bırakılan miras

Standart IHT oranı %40’tır. Eşik ve uygulanabilen muafiyetlerden sonra vergilendirilen kısma uygulanır; evin bütün değerine otomatik olarak uygulanmaz. (F8)

Vasiyetnameyle hayır kurumuna bırakılan tutar, ilgili net değerin en az %10’u koşulunu sağlarsa bazı varlıklara uygulanan oran %36’ya düşebilir. Bu, brüt ev fiyatının %10’unu ayırınca bütün mirasın otomatik olarak düşük oranla vergilenmesi demek değildir. İlgili net değer ve indirimli oranın uygulanacağı bölüm danışman tarafından hesaplanmalıdır. (F8)

7 yıl bağış kuralı (PET)

Bir kişiden başka bir kişiye yapılan ve koşulları sağlayan bağış (hediye), potansiyel olarak muaf aktarım (potentially exempt transfer, PET) olabilir. Bağışı yapan kişi bağıştan sonra 7 yıl yaşarsa, genel kural olarak bu bağış için IHT doğmaz. Daha erken ölümde bağışın değeri, tarihi ve diğer aktarımlar birlikte incelenir; tröstlere aktarımlar farklı kurallara tabi olabilir. (F9, F20)

Bağışladığınız evden yararlanmaya devam ederseniz, örneğin evi devredip orada yaşamayı sürdürürseniz, yararlanma hakkı saklı bağış (gift with reservation) kuralları nedeniyle ev terekeye dahil kalabilir. Tapuyu devretmek tek başına 7 yıl sonunda muafiyet sağlamaz. (F9)

Ödeme, IHT400 ve diğer formlar

Vergi, ölümün gerçekleştiği ayın sonundan itibaren 6 ay içinde ödenmelidir. Örneğin ocak ayında ölümde son gün 31 Temmuz’dur. Vadesinde ödenmeyen tutara faiz işler. Probate belgesi çıkmadan önce genellikle verginin ödenmesine başlanır; belgeyi beklemek ödeme vadesini kendiliğinden ertelemez. (F10)

Vergi ödenecekse veya tereke basitleştirilmiş bildirim koşullarını (excepted estate) sağlamıyorsa IHT400 verilir. Vergi çıkmaması, her durumda IHT400 gerekmediği anlamına gelmez. Güncel form ve açıklamalarını HMRC sayfasından alın. (F11, F15)

IHT400’e, duruma göre ek formlar eklenir: 6 Nisan 2025 veya sonrasındaki ölümlerde uzun süreli Birleşik Krallık mukimi olmayan kişi için IHT401a; taşınmazlar için IHT405; bağışlar için IHT403; ortak malvarlığı için IHT404. RNRB talebi için IHT435 kullanılır. Eski IHT401’i güncel mukimlik formuyla karıştırmayın. Gerekli eklerin tamamını muhasebeciniz veya vergi danışmanınız belirlemelidir. (F4, F12, F21)

İngiltere ve Galler’de probate: satış ve devir

Probate, ölen kişinin malvarlığıyla ilgili işlemleri yürütme yetkisidir; bunu gösteren belgeye grant of representation denir. Vasiyetname varsa başvuruyu genellikle orada belirlenen vasiyeti yerine getiren kişi (executor) yapar. Vasiyetname yoksa başvuru hakkı olan yakın, tereke yönetim belgesi (letters of administration) için başvurur. Buradaki süreç İngiltere ve Galler içindir; İskoçya ve Kuzey İrlanda’nın süreçleri farklıdır. (F13, F15)

Tek kişinin adına kayıtlı evin satış veya mirasçıya devrinin tescilinde HM Land Registry, işlemi yapanın gerekli yetki belgesini ister. Sağ kalan maliklere otomatik geçen ortak mülkiyet (joint tenants) gibi durumlarda probate gerekmeyebilir. Vergi çıkmaması ile probate gerekmemesi aynı şey değildir. (F13, F14)

Önce malvarlığı değerlenir ve IHT yükümlülüğü belirlenir. Tam bildirim gerekiyorsa IHT400 HMRC’ye verilir, varsa verginin ödenmesine başlanır ve HMRC’nin başvuru kodu beklenir. Ardından uygun çevrim içi veya posta yoluyla probate başvurusu yapılır; posta başvurusunda vasiyetname varsa PA1P, yoksa PA1A kullanılır. (F13, F15)

Türkiye’de yapılan vasiyetname kullanılabilir mi?

Yurt dışında yapılmış bir vasiyetname sırf bu nedenle geçersiz sayılmaz. Wills Act 1963, section 1 uyarınca şekil geçerliliği; düzenlendiği ülkenin hukuku veya kişinin ilgili tarihlerdeki yerleşim yeri, olağan ikamet yeri ya da vatandaşlığıyla bağlantılı hukuk üzerinden sağlanabilir. Bu, her Türk vasiyetnamesinin içeriği incelenmeden kabul edileceği anlamına gelmez. (F16)

GOV.UK’deki HMCTS rehberi, yabancı vasiyetnameye ilişkin profesyonel probate başvurularını kâğıt başvuru gereken durumlar arasında sayar. Bu bir başvuru yolu kuralıdır, belirli vasiyetnamenin geçerli olduğuna dair karar değildir. Vasiyetnamenin aslını, diğer vasiyetnameleri ve çeviri gereksinimini avukatınızla inceleyin. (F22)

Yabancı vasiyetname ile yurt dışında alınmış mirası yönetme belgesi de farklıdır. HM Land Registry’ye göre yurt dışındaki yetki belgesi, uygun bir Birleşik Krallık mahkemesince yeniden onaylanmadıkça (resealing) yeterli kanıt değildir; yeniden onaylanamıyorsa Birleşik Krallık’ta tam bir grant of representation gerekir. (F14)

Veraset vergisi anlaşmaları: Türkiye listede mi?

HMRC’nin IHT anlaşmaları listesinde İrlanda Cumhuriyeti, Güney Afrika, ABD, Hollanda, İsveç ve İsviçre bulunur. Ayrıca Fransa, İtalya, Hindistan ve Pakistan ile eski Estate Duty döneminden kalan, farklı kuralları olan anlaşmalar sayılır. Türkiye bu listede yoktur. Bu sonuç HMRC’nin yayımladığı ülke listesinin kontrolüne dayanır. (F17)

Türkiye–Birleşik Krallık çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması gelir ve sermaye kazançları için yürürlüktedir; bunu bir veraset vergisi anlaşması olarak kullanmayın. (F18)

Anlaşma bulunmaması, hiçbir mahsup imkânı olmayacağı anlamına gelmez; HMRC koşulları varsa tek taraflı vergi mahsubunu (unilateral relief) da açıklar. İngiltere tarafındaki mahsup koşullarını vergi danışmanınızla değerlendirin. Türkiye tarafı için Türkiye’deki mali müşavirinize danışın. (F17)

Offshore şirket üzerinden tutulan konut

Birleşik Krallık dışındaki bir şirket üzerinden konut tutmak, evi kendiliğinden IHT dışında bırakmaz. 6 Nisan 2017’den beri belirli yabancı şirket hisseleri ve ortaklık payları, değerlerinin Birleşik Krallık’taki konuta bağlı kısmı bakımından kapsama alınmıştır. HMRC’nin kuralları dolaylı sahiplik zincirlerini de ele alır; yapının ayrıntılarını vergi danışmanınız incelemelidir. (F19)

Kira, satış ve alım vergisi için ayrı rehberler

Bu rehber ölümden sonra malvarlığının vergilendirilmesi ve yönetimiyle ilgilidir. Evin kiraya verilmesi için Türkiye’de yaşayan mülk sahipleri ve NRLS, satış için sermaye kazancı vergisi (Capital Gains Tax, CGT), satın alma için damga vergisi (Stamp Duty Land Tax, SDLT) rehberlerine bakın. Kira geliri ve gider hesaplayıcısı ise IHT hesabı yapmaz.